อายุความคดีแพ่ง คืออะไร ฟ้องได้ภายในกี่ปี
อายุความคดีแพ่ง คืออะไร ฟ้องได้ภายในกี่ปี พร้อมตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกา
ในคดีแพ่ง ไม่ใช่ว่าเจ้าหนี้หรือผู้เสียหายจะสามารถฟ้องร้องต่อศาลได้ตลอดไป กฎหมายกำหนด ระยะเวลาการใช้สิทธิฟ้องคดี ไว้อย่างชัดเจน ซึ่งเรียกว่า อายุความ
หากปล่อยให้พ้นกำหนดอายุความไปแล้ว แม้เจ้าหนี้จะมีสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย แต่เมื่อฟ้องคดีต่อศาล จำเลยสามารถยก ข้อต่อสู้อายุความ ขึ้นต่อสู้ได้ และศาลอาจพิพากษา ยกฟ้อง
หลักเรื่องอายุความในคดีแพ่งบัญญัติไว้ใน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
บทความนี้จะอธิบายอย่างละเอียดเกี่ยวกับ
อายุความคดีแพ่งคืออะไร
อายุความฟ้องคดีมีกี่ปี
อายุความเริ่มนับเมื่อใด
อายุความสะดุดหยุดลงได้อย่างไร
ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับอายุความ
เพื่อให้ประชาชนและผู้ที่มีข้อพิพาททางกฎหมายเข้าใจสิทธิของตนได้อย่างถูกต้อง
อายุความคดีแพ่ง คืออะไร
อายุความ คือ ระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้ผู้มีสิทธิใช้สิทธิฟ้องร้องต่อศาล หากพ้นกำหนดระยะเวลานั้น สิทธิในการฟ้องร้องอาจถูกจำกัด
หลักทั่วไปของอายุความบัญญัติไว้ใน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30
ซึ่งกำหนดว่า
สิทธิเรียกร้องทั่วไปมีอายุความ 10 ปี
อย่างไรก็ตาม สิทธิเรียกร้องบางประเภทมีกำหนดอายุความสั้นกว่านั้น
อายุความคดีแพ่งมีกี่ปี
อายุความคดีแพ่งไม่ได้มีเพียงระยะเวลาเดียว แต่แตกต่างกันตามประเภทของสิทธิเรียกร้อง
1. อายุความ 10 ปี (สิทธิเรียกร้องทั่วไป)
สิทธิเรียกร้องส่วนใหญ่มีอายุความ 10 ปี
ตัวอย่างเช่น
ฟ้องเรียกเงินตามสัญญา
ฟ้องผิดสัญญา
ฟ้องเรียกค่าเสียหายตามสัญญา
ฟ้องเรียกหนี้
ตัวอย่าง
หากมีการกู้เงินกันโดยกำหนดชำระหนี้ในวันที่ 1 มกราคม 2560 และลูกหนี้ไม่ชำระ เจ้าหนี้สามารถฟ้องคดีได้ภายใน 10 ปี
2. อายุความ 5 ปี
สิทธิเรียกร้องบางประเภทมีอายุความ 5 ปี
เช่น
ดอกเบี้ย
ค่าเช่าทรัพย์
ค่าเลี้ยงดู
ตัวอย่างเช่น
เจ้าของบ้านสามารถฟ้องเรียกค่าเช่าค้างชำระย้อนหลังได้ภายใน 5 ปี
3. อายุความ 2 ปี (คดีละเมิด)
คดีละเมิด เช่น
รถชน
ทำร้ายร่างกาย
ทำทรัพย์สินเสียหาย
มีอายุความ 2 ปี
ตาม
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448
โดยต้องฟ้องภายใน
2 ปี นับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงความเสียหายและรู้ตัวผู้กระทำ
และไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันที่เกิดเหตุ
4. อายุความ 1 ปี
สิทธิเรียกร้องบางประเภทมีอายุความสั้นเพียง 1 ปี
เช่น
ค่าขนส่ง
ค่าฝากทรัพย์
ค่าโรงแรม
อายุความเริ่มนับเมื่อใด
หลักทั่วไปคือ
➡ อายุความเริ่มนับตั้งแต่วันที่ สามารถใช้สิทธิฟ้องคดีได้
ตัวอย่าง
สัญญากู้เงินกำหนดให้ชำระหนี้วันที่ 1 มกราคม
หากลูกหนี้ไม่ชำระ
➡ อายุความจะเริ่มนับตั้งแต่วันที่ ผิดนัด
การสะดุดหยุดลงของอายุความ
กฎหมายกำหนดว่าอายุความอาจ สะดุดหยุดลง ได้
ตาม
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14
เช่น
ลูกหนี้รับสภาพหนี้
ลูกหนี้ชำระหนี้บางส่วน
เจ้าหนี้ฟ้องคดีต่อศาล
ลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพหนี้
เมื่ออายุความสะดุด
➡ อายุความจะเริ่มนับใหม่
ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับอายุความ
การตีความเรื่องอายุความมีคำพิพากษาศาลฎีกาหลายคดีที่สำคัญ
ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกา
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1535/2538
ศาลวินิจฉัยว่า
การที่ลูกหนี้ชำระหนี้บางส่วนถือเป็นการ รับสภาพหนี้
ส่งผลให้อายุความสะดุดหยุดลงและเริ่มนับใหม่
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5758/2543
ศาลวินิจฉัยว่า
การทำหนังสือรับสภาพหนี้เป็นการยอมรับหนี้ตามกฎหมาย
ส่งผลให้อายุความเริ่มนับใหม่ตั้งแต่วันที่ทำหนังสือดังกล่าว
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4678/2549
ศาลวินิจฉัยว่า
หากจำเลยไม่ยกข้อต่อสู้อายุความ ศาลจะไม่ยกเรื่องอายุความขึ้นวินิจฉัยเอง
เพราะอายุความเป็น ข้อต่อสู้ของจำเลย
อายุความขาดแล้วเกิดอะไรขึ้น
หากคดีขาดอายุความแล้ว
จำเลยสามารถยก ข้อต่อสู้อายุความ
หากศาลเห็นว่าคดีขาดอายุความจริง
➡ ศาลจะ ยกฟ้อง
อย่างไรก็ตาม
หากจำเลย ไม่ยกข้อต่อสู้อายุความ
ศาลจะไม่ยกขึ้นวินิจฉัยเอง
อายุความกับคดีหนี้
ในคดีหนี้ เช่น
กู้เงิน
สัญญากู้
เช็ค
สัญญากู้ยืม
โดยทั่วไปมีอายุความ 10 ปี
แต่หากเป็นเช็ค
อายุความอาจสั้นกว่านั้นตามกฎหมายเฉพาะ
อายุความกับคดีรถชน
คดีรถชนเป็น คดีละเมิด
ดังนั้นมีอายุความ 2 ปี
นับแต่
วันที่รู้ถึงความเสียหาย
และรู้ตัวผู้กระทำ
วิธีป้องกันไม่ให้อายุความขาด
เจ้าหนี้สามารถป้องกันไม่ให้อายุความขาดได้ เช่น
ให้ลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพหนี้
ให้ลูกหนี้ชำระหนี้บางส่วน
ฟ้องคดีต่อศาลก่อนครบกำหนด
การดำเนินการเหล่านี้จะทำให้อายุความ สะดุดหยุดลง
ปรึกษาทนายคดีแพ่ง
หากคุณกำลังประสบปัญหา เช่น
ลูกหนี้ไม่ชำระหนี้
สัญญาผิดนัด
ต้องการฟ้องเรียกเงิน
หรือสงสัยว่าคดีขาดอายุความหรือไม่
ควรปรึกษาทนายความเพื่อวิเคราะห์คดีและวางแนวทางดำเนินคดี
???? โทรปรึกษาทนาย
083-884-3287
สรุป
อายุความคดีแพ่งเป็นหลักกฎหมายที่สำคัญมาก เพราะเป็นกำหนดเวลาที่ผู้มีสิทธิต้องใช้สิทธิฟ้องร้อง
ตัวอย่างอายุความที่สำคัญ
10 ปี → สิทธิเรียกร้องทั่วไป
5 ปี → ค่าเช่า ดอกเบี้ย
2 ปี → คดีละเมิด
1 ปี → ค่าขนส่ง
หากปล่อยให้อายุความขาด อาจทำให้ไม่สามารถบังคับสิทธิทางศาลได้
ดังนั้นผู้ที่มีข้อพิพาททางกฎหมายควรตรวจสอบอายุความและดำเนินการทางกฎหมายโดยเร็ว
